CHECK OUR AGENCY For all your social storytelling needs

Hendrik Wittock: “Hiphop is queering the mainstream”

Queer en gay people zijn meer dan ooit hun rechtmatige plaats in alle lagen van de maatschappij aan het opeisen. Die groeiende aanwezigheid en visibiliteit toont zich ook in de urban muziekscene. Internationaal plaveien voortrekkers als Mykki Blanco en Frank Ocean een pad naar meer normalisering van de LGBTQ+ community in een genre dat hen niet altijd vriendelijk gezind was. In deze reeks schetsen we de situatie in België aan de hand van persoonlijke portretten van gay en queer people die zich - elk op hun eigen manier - bewegen in de Belgische hiphop scene. Vandaag: Hendrik Wittock.

door Pieter D’Hooghe en Yannick Deleebeeck, foto's door Damon De Backer. Dit project werd mede mogelijk gemaakt met de steun van het Vlaams Journalistiek Fonds.

Hendrik Wittock - © Damon De Backer

“Ik ben Hendrik en ik ben queer.” Aan het woord is Hendrik Wittock, een 26-jarige marketing manager van Vice Benelux. Hij liep enkele jaren geleden stage bij Chase en deed lang de eindredactie voor onze website en social media kanalen. “Ik kom oorspronkelijk uit Sint-Niklaas, heb gestudeerd in Gent en ben dan later verhuisd naar Amsterdam. Nu woon ik terug in Gent waar ik onlangs een huis kocht met mijn lief.” Naast zijn werk voor een online sociale community werkt Hendrik ook samen met Ancienne Belgique aan een concertavond met 'pride' als centraal thema.

“In het seksuele spectrum voel ik me eerder queer dan gay. Ik voel me meer verbonden met een all accepting way van jezelf zijn dan in hokjes te denken. In se is het verschil tussen een mannelijke gay gemeenschap en een queer community niet supergroot. Binnen de gay community kan alles wel al snel vertrekken vanuit een bepaalde prestatiedrang. Maar ik denk wel dat iedere gemeenschap een beetje macho is, op zijn of haar bepaalde manier.”

“Ik houd ongelooflijk van hiphop maar zie mezelf niet als notoire fan. Ik ben een muzikale omnivoor die van verschillende facetten houdt. Playlists en moods voor ieder moment van de dag! Mijn liefde voor hiphop begon bij de – vooral vrouwelijke – r&b. De pure hiphop klassiekers heb ik nooit veel geluisterd.” Hendrik kon zich er nooit mee identificeren, al is dat niet per se omwille van homofobe lyrics: “Ik luister vooral naar flows en rhymes. Ritme wint het bij mij van lyrics. Ik ga die niet gaan ontleden, behalve als er sprake is van een duidelijke verwijzing naar queerness. Kevin Abstract die zingt over "me and my boyfriend" bijvoorbeeld. Dat spreek me aan want ik zie mezelf gewoon in die situatie. Maar de manier waarop in bepaalde hiphop communities neergekeken wordt op vrouwen, dat misogyne heb ik nooit begrepen. Het triggert mij wel, in a bad way."

“Soms hoeft een artiest zelfs muzikaal niet volledig mijn ding te zijn. Als het verhaal errond interessant is, pakt het me. In dat opzicht kan ik mij heel goed voorstellen dat wanneer een artiest iets doet dat tegen de mainstream indruist, andere queers zich op een bepaalde manier aangetrokken voelen. Het is geweldig om te zien dat sommige artiesten een extreme vorm van zichzelf kunnen zijn en daar veel liefde voor in de plaats kunnen krijgen. Dat is iets wat je nauwelijks in de brede cultuur ziet maar wat ik wel van meer artiesten verwacht. Een soort van 'queering the mainstream' want anders is het voor mij niet zo heel interessant."

PASSIEF ACTIVISME

'Queering the mainstream', dus, of de grenzen van het normatieve kader aftasten. Het is iets wat Hendrik op regelmatige basis probeert te doen bij Vice, een progressief medium dat vooral inspeelt op een out-of-the-box-mentaliteit voor jongere generaties. "In dat opzicht zie ik mezelf ook wel als activist. Ik zou nooit zolang en zoveel energie kunnen steken in een merk dat niet zo hard mijn waarden nastreeft. Op een persoonlijk level kan je activisme uitdragen door het 'onderwijzen' van mensen, het op een rustige manier duiden van queer- en gayness."

"Globaal zou ik eerder naar een soort passief activisme gaan: ruimte laten voor anderen die over bepaalde dingen meer weten dan jij. Dat vind ik ook net heel interessant aan hiphop; het artistiek activisme kan er op vele vlakken in zitten. Voor mij hoeft dat trouwens niet altijd grote vormen aan te nemen. Ik denk dat het aandeel activisten achter de schermen nog heel groot is. Het draait om keer op keer die grenzen te verleggen, pushing the status quo. Ik denk dat elke artiest, ongeacht het genre, iets moet doen wat queer is, wat niet binnen een normatief kader past. En dan maakt het ook écht niet uit met wie je slaapt."

Een actief rolmodelschap opeisen voor een bepaalde community is niet zonder gevaar. De kans bestaat dat je artistieke boodschap constant geassocieerd wordt met de groep waarvoor je het opneemt. “Ik verwacht niet dat iedere artiest zijn podium gebruikt om een politiek statement te verkondigen maar ze moeten zich wel bewust zijn van de draagwijdte van een bepaalde community. In dat opzicht moet niet iedereen activist zijn, maar eigenlijk toch wel.”

Hendrik Wittock - © Damon De Backer

“Dat activisme hoeft geen grote vormen aan te nemen, hoor. Charlie XCX heeft bijvoorbeeld in iedere show een moment waarop ze het podium aan de lokale queer community geeft. Ze vraagt hen om alle frustraties van zich af te schudden op het nummer ‘Shake It Off’. Die manier spreekt me aan, dat is letterlijk de lokale gemeenschap de hand reiken. Maar dat Ariana Grande een vloggende broer heeft die toevallig ook gay is, maakt haar voor mij niet automatisch een activist. De grens is soms dun en je wil ook niet verweten worden van pinkwashing, het fenomeen waarbij organisaties of bedrijven bijvoorbeeld plots met een kar op de pride komen rijden om daar commercieel succes uit te halen. Een pride is een moment waar je laat zien wat queer is, waarop een gemeenschap een plaats in een samenleving opeist. In dat opzicht moet je goed nadenken over de commerciële partners die komen aankloppen. Je moet uitmaken of de deelnemende organisaties wel degelijk achter de standpunten staan van een minderheid of het hen gewoon gaat om het binnenhalen van een sterke consumentengroep. Artiesten werken sowieso in een soort vrijstaat die vaak voorop loopt op de mainstream. Eenmaal zij zich engageren, wil de commerciële wereld ook deel uitmaken van die nieuwe bewegingen.”

SAFE SPACE

“Vandaag merk ik dat hiphop gebruikt wordt voor commerciële doeleinden terwijl het vertrok vanuit de underground; hiphop gaf een klankbord aan de zwarte gemeenschap om hun frustraties te uiten. Gaandeweg is dat naar een cultuur gegroeid waar meer ruimte was voor fashion sensibility. Op dat moment willen anderen daar plots ook deel van uitmaken. Dan krijg je organisaties die claimen dat ze urban zijn, alle clichés op een hoopje gooien en dat verkopen als the celebration of the culture. Het is natuurlijk absoluut niet hun positie om daar schaamteloos profijt uit te proberen halen. Op een bepaald moment moet je iets teruggeven aan een community. Met alleen een podium geven aan artiesten, kom je er niet want zij kunnen het ook maken zonder jou.”

Hendrik Wittock - ©Damon De Backer

“Ik denk dat dat net is waarom queer en hiphop zo goed te rijmen zijn. Er komen twee minderheden samen in één. Er heerst een cultuur waarin iedereen zich welkom kan voelen, ongeacht met wie ze seks hebben of wat de kleur van hun huid is. Daar schuilt een enorm groeipotentieel in. Je probeert eigenlijk ook maar gewoon een soort van tijdelijke safe space te creëren waarin iedereen zichzelf kan zijn. Dat heeft jammer genoeg ook een keerzijde want als je een soort vrijstaat uitroept voor een groep, zijn er weer anderen die zich bedreigd voelen.”

“Die safe space is ook iets wat je zelf moet durven opeisen. Je zit in een bepaalde ruimte en je vraagt je af of je daar wel past. Dat is gewoon een onzekerheid die iedereen wel ervaart tot een bepaald niveau. In Amsterdam leek dat zo vanzelfsprekend, in België is niet iedereen zo flamboyant. Je moet eigenlijk altijd jezelf durven zijn en jezelf verzekeren dat je het waard bent om daar te zijn. Als je hiphop echt queer wilt maken, moet je het hokjesdenken ook compleet achterwege laten. Zo kan iedereen zichzelf zijn in het gigantische spectrum dat hiphop is. Ik zie bijvoorbeeld ook bij heteromannen een bepaalde vrijheid om zichzelf te zijn, dus we zijn op de goede weg. Celebrate your individuality, in plaats van keer op keer in een keurslijf te willen passen.”

Lees ook de andere interviews in deze serie, met Martha Da'ro, Michaël De Geyter en Dolly Bing Bing.



All new articles