CHECK OUR AGENCY For all your social storytelling needs

Hoe Meghan Trainor het feminisme verkrachtte (en waarom jij feminisme kut vindt)

​​Florian Deroo en Sam Ooghe ontginnen de vruchtbare ondergrond van pop - en hiphopmuziek, op zoek naar ideologie, symboliek en existentiële rust. Ze zagen erover bij hun puberzusjes en schrijven er artikels over in de reeks 'Go Deep'. Vrij lange artikels zijn dat. Gelukkig zijn longreads en opiniestukken weer helemaal terug! 

Tekst door Sam Ooghe


In 2014 bracht Meghan Trainor de hitsingle ‘All About That Bass’ uit. In het nummer bezingt de artieste de schoonheid van  dikke billen en veroordeelt ze de rol van de media, die onrealistische vrouwenlichamen photoshoppen. Door de thematiek van haar nummer werd Trainor al snel gelabeld als ‘feministe’, een waar (vet)rolmodel. Echt baanbrekend is ‘All About That Bass’ nochtans niet: we kunnen zo tientallen muzikanten opsommen die ook (en beter) pleiten voor een gezondere kijk op het vrouwenlichaam. Daarbij zullen de labelbazen achter het nummer ook wel weten dat haar activisme eigenlijk niet revolutionair meer is, maar integendeel extreem mainstream. Denk maar aan de 'Real Beauty'-campagne van Dove, of de ondergang van Abercrombie & Fitch, veroorzaakt door uitlatingen van de grote baas, die geen grote maten wilde verkopen omdat alleen sexy/skinny mensen zijn kleren mochten (uit)dragen.

Maar eigenlijk, als we lief zijn tenminste, doet Trainors drijfveer er niet zo heel veel toe. Ook al was ze niet honderd procent ethisch en was ze gewoon uit op geld en faam, dan nog blijft het nummer op zichzelf bestaan: het draagt een positieve en gezonde boodschap uit, en doordat het in de zomer van 2014 grijs gedraaid werd, slikte de hele westerse maatschappij haar message voor zoete koek. Het nummer, net als alle producten van onze popcultuur, stuurt ons gedachtengoed. En daar gaat het om. Trouwens: we hoeven heus niet zo streng te zijn voor feministen omdat ze er iets mee willen verdienen, toch?

Dat klopt. Beyoncé, bijvoorbeeld, staat volledig achter haar activisme en wil haar beroemdheid gebruiken om een boodschap uit te dragen, maar ze weet maar al te goed dat haar feminisme onlosmakelijk deel uitmaakt van haar stoere imago en dus van haar verkoopcijfers. Who cares? Ik niet. Maar wél als het om Meghan Trainor gaat. Waarom? Omdat ‘All About That Bass’ een anti-feministisch kutnummer is en omdat de pil die onze maatschappij ermee doorslikte vol met stront en bijwerkingen zit.
 

Omdat ‘All About That Bass’ een anti-feministisch kutnummer is en omdat de pil die onze maatschappij ermee doorslikte vol met stront en bijwerkingen zit.
Skinny is the new fat
In haar extreem dansbaar nummer windt Meghan Trainor er geen doekjes om: “She’s bringing booty back”. Dat is ook waar “I’m all about that bass/No treble” op slaat: Trainor is, zoals bas in de muziek, vol en heel aanwezig, terwijl treble verwijst naar subtiliteit en magerheid. Ze geeft openlijk kritiek op de gangbare schoonheidsidealen:

“You know I won't be no stick figure silicone Barbie doll”

En ze beschuldigt de media ervan die ongezonde beelden in stand te houden:

“I see the magazine workin' that Photoshop/ We know that shit ain't real, come on now, make it stop”

Een jongedame die haar kilo’s bezingt en maatschappijkritisch is in een wereldhit: euforie! Driewerf hoera! Wel, tot we de kernvraag stellen: waarom zou het oké zijn dat vrouwen wat extra kilo's meedragen? Waarom is dik zijn chill en mager zijn niet? Blijkbaar heeft de zangeres het geleerd van haar eigen moeder:

“Yeah, my mama she told me ‘don't worry about your size’"

Dit is godverdomme nog eens een goeie mama. Is je kindje wat ronder? Maakt niets uit! Als ze goed in haar vel zit, is de rest bijzaak. Toch? Mama?

“She says, ‘Boys like a little more booty to hold at night’"

Zo wordt het een ander verhaal. Het is zeker en vast een probleem dat het schoonheidsideaal waaraan vrouwen moeten voldoen onrealistisch is, aangezien het ervoor zorgt dat ze tot op het ongezonde af moeten diëten. Bovendien, door de onbereikbaarheid van zo'n ‘normaal’ lichaam, gaan vrouwen zich ook massaal onzeker voelen. Maar het échte probleem is natuurlijk dat vrouwen gereduceerd worden tot hoe ze eruit zien. Wat ons courante schoonheidsideaal doet, is de identiteit van de vrouw gelijkstellen aan haar looks. Ze wordt als het ware leeg gemaakt, van eigenheid beroofd en gelimiteerd tot een wezen dat enkel bestaat om de man te plezieren: “koken, trut, en zorg eens dat je er wat deftig uitziet!” Geef maar toe: heeft je oma zich nooit zorgen gemaakt om je voorkomen, omdat je anders “geen vent zult vinden”? Trainor is een beetje zoals je oma. Alleen irritanter.

Door te zingen “Cause I got that boom boom that all the boys chase” verschuift de zangeres inderdaad het dominante schoonheidsideaal van wandelende skeletten naar realistischere vormen. Ze doet dat echter niet omdat ze dat zelf ethischer vindt, want ze gaat gewoon af op toestemming van mannen. Trainor doet niet met haar lichaam wat ze wil, en ze protesteert al zeker niet tegen de druk die media uitoefenen om als vrouw vooral bezig te zijn met je lichaam: het is nu gewoon beter om ronder te zijn, want dat is was de jongens willen. Wat jij zelf wilt? Whatever, bitch.

De zangeres gaat zelfs nog een stapje verder, want als een ware feeks basht ze iedereen die niet aan het nieuwe ideaal voldoet: “I'm bringing booty back/Go 'head and tell them skinny bitches that”. Zoals er ‘vroeger’ vrouwen het slachtoffer waren van fat shaming, moedigt Trainor nu skinny shaming aan. Dat is trouwens niet totaal uit de lucht gegrepen naar aanleiding van deze ene versregel, want skinny shaming is een reëel probleem. Het is hoe dan ook geen toeval dat dit liedje zo’n succes kent: een openlijke lofzang op magere vrouwenlichamen is niet langer politiek correct en wordt waarschijnlijk aangevallen. Het grote publiek is klaar voor deze nieuwe, ‘empowering’ boodschappen. In zeker opzicht is dat een verbetering, maar structureel blijft het even vrouwonvriendelijk als Zuhal Demir.

Zoals er ‘vroeger’ vrouwen het slachtoffer waren van fat shaming, moedigt Trainor nu skinny shaming aan. 

 

Feminazis
Ik ben misschien te streng. Meghan Trainor is amper twintig jaar. Het arme schaap is zich van geen kwaad bewust, zo blijkt uit interviews:

"I’ve got a lot of feminists tweeting me, ‘Why have you got to talk about boys?’ I don’t know, man! I just wrote a fun song about loving your booty and loving your body!"

Daarnaast is het ook schrijnend om te zien hoe ze het dominante schoonheidsideaal in de praktijk niét aanvalt: ze wurmt zich dikwijls in korsetten en de achtergrondzangeressen in haar videoclips zijn wél “stick figure Barbie dolls”.

Wat er ook van is, in tegenstelling tot Beyoncé heeft Trainor zich niet ingelezen over de geschiedenis en uitdagingen van het feminisme. En dan wordt het topic al snel een mijnenveld vol boze bloggers zoals ik. Meghan wilde gewoon een tof liedje maken over haar ronde vormen. Wanneer ik aan mijn pubernichtje uitlegde waarom Trainors nummer kut is, antwoordde ze gevat “Oh my god, laat haar keer doen zeg, shi-it. Wel, mijn nichtje heeft gelijk. In één adem toont ze ook hoe contraproductief feminisme vandaag is. Feministische critici zijn in se ‘contrahegemonisch’: ze verzetten zich tegen wijdverspreide, gendergerelateerde boodschappen die gedeeld en bevestigd worden in popcultuur. Zeker vandaag de dag draait westers feminisme niet meer om expliciete verwezenlijkingen zoals stemrecht, maar wel om veel abstractere concepten die in je hoofd zitten.

Dat verklaart ook waarom alleen al het woord 'feminisme' zoveel ooggerol en woeste reacties kan teweegbrengen. Het tricky gedeelte aan feministische kritieken is dat ze diepgewortelde, maatschappelijke ideeën aanvallen. Feminisme anno 2016 gaat over voorstellingen die zo diep geworteld zitten, dat de kritieken vergezocht en radicaal lijken. Meghan Trainor zingt eindelijk eens over dikke mensen, en dan nog is het niet goed, want het bevestigt 'een beeld'! Feministen willen dat we onze volledige wereldvisie veranderen, ze lijken ons te beknotten in onze vrijheid en eisen verregaande veranderingen in een maatschappij die perfect functioneert. Het antwoord op zulke vragen? “Oh my god, laat ons keer doen zeg, shi-it!”. Of nog: "Fuck you, feminazis!"
 


 

Oef. Wat ik hier vooral niet probeer te doen, is ruzie veroorzaken. Ik noem mezelf feminist, maar ik snap ook écht waarom mensen zo pissig worden. Rustig dus. Wat dacht je van dit nummer?
 


 

Laten we zeggen dat dit niet eens conservatief en antifeministisch is, maar een downright ridicuul anachronisme. Trainor en haar team gaan actief de jaren vijftig idealiseren als context voor de zoektocht naar perfecte liefde. Ook nu windt de zangeres er geen doekjes om:

“'Cause if you'll treat me right/I'll be the perfect wife/Buying groceries, buy-buying what you need”

In één hoopgevende passage lijkt Trainor de genderrollen omver te werpen door te zingen:

“You got that 9 to 5/ But, baby, so do I/ So don't be thinking I'll be home and baking apple pies”

Dat spreekt ze echter tegen in, tsja, élke andere passage van het nummer. Aan de oppervlakte draaien tekst en video rond de vrouw die haar man kiest - een schijnbaar empowering boodschap. Haar eisen bevestigen echter de rollen die mannen en vrouwen in moeten nemen. Een man moet sterk zijn: slaat hij niet hard genoeg met de kermishamer, mag hij opzouten. De vrouw, veilig achter de kookplaten, wil vooral zo veel mogelijk “beautiful” genoemd worden. En als je braaf bent, krijg je haar “special loving” en boent ze het hele huis voor jou met een heuse decolleté. Voor de ideale liefde van Trainor moet je naar de jaren vijftig: daar zijn de mannen en vrouwen het meest geschikt voor elkaar.

Toegegeven, dit nummer is wel heel expliciet en totaal over the top fout. Maar het toont wel, net als ‘All About That Bass’, hoe ondoordachte popmuziek de zachte, subtiele onderdrukking van de vrouw vergemakkelijkt. En tragischer nog: de nummers zijn een wereldwijd succes. En er is enkel aanbod als er vraag is.
 

Oh my god, shi-it
Het interessantste aan deze discussies blijft de onschuld van Trainor. Samen met haar miljoenen luisteraars vraagt ze zich af waar die bloggers zich toch zo boos over maken. Er wordt gescholden, langs beide kanten van het genderfront. Feministen hebben geen gevoel voor humor, bloggers noemen Trainor “irritant” (zoals in een artikel in Chase over haar nummer ‘All About That Bass’). Zo ontstaat er een clash, en dat gebeurt elke keer opnieuw. Een groep ongenuanceerde moraalridders tegen ‘de popcultuur’, het normale en stoute. Hoe meer ze schreeuwen, hoe minder serieus je ze neemt. Dat is een probleem.

De loonkloof, het glazen plafond, anorexia, skinny shaming, werkende vrouwen die veel meer huiselijk werk verrichten dan hun echtgenoten,… Concrete genderongelijkheid vertrekt, volgens mij, vanuit onze ideeën over genderrollen. Ja, die rollen zitten heel diep in ons hoofd. En ja, die komen onder andere voort uit wat we elke dag horen en zien, zoals popmuziek en Disneyfilms.
 


Wanneer je nu een nummer van Meghan Trainor hoort, of je luistert naar de mooiboys van One Direction die zingen dat een meisje pas sexy is als ze onzeker is (“You don’t know you’re beautiful / That’s what makes you beautiful”), denk je best eens goed na. Vraag je af: wat zegt dit over mij als man, of mij als vrouw, over de rol die ik moet spelen?

Denk eraan dat je als vrouw wel stemrecht hebt, maar dat je zonder make-up “niet aan een vent geraakt”. En denk eraan dat je als man niet mag wenen en dat het vrij ‘gay’ is om deeltijds te werken zodat je voor je kind kan zorgen. Maar denk er vooral aan dat die ideeën en rollen niet ‘zomaar’ bestaan, maar voortdurend herhaald worden, op de radio, op televisie, in cartoons. Feminisme draait niet om in je blote tieten pissen op een dominee,​ het gaat om het uitdagen van willekeurige, sociaal bepaalde genderrollen. Met andere woorden, jongens en meisjes, stop met luisteren naar dat kutmens van een Meghan Trainor, en vooral: “Oh my god, doe keer wa ge zelf wilt, shi-i-it!”



All new articles