The Weeknd sterft en reïncarneert (en hij neemt Michael Jackson mee)

Florian Deroo en Sam Ooghe ontginnen de vruchtbare ondergrond van pop - en hiphopmuziek, op zoek naar ideologie, symboliek en existentiële rust. Ze zagen erover bij hun puberzusjes en schrijven er artikels over in de reeks 'Go Deep'. Vrij lange artikelen zijn dat. Gelukkig is de longread weer helemaal terug!

Tekst door Sam Ooghe

 

Bij het beluisteren van The Weeknd’s wereldhit ‘Can’t feel my face’ kan je eigenlijk maar aan één artiest denken: Michael Jackson. Of het nu het gehijg is, de sensuele vocals of de kenmerkende danspasjes van MJ, het lijkt wel alsof The Weeknd opzettelijk zijn idool gaat imiteren. In de weinige interviews die hij geeft laat Abel Tesfaye – zoals The Weeknd door het leven gaat – dan ook telkens zijn respect voor de betreurde wereldster blijken: “Michael, man, that guy was the star. He invented the star (…) He’s everything to me, so you’re going to hear it in my music.”

The Weeknd werd een wereldster, een popartiest, tot afgrijzen van zijn trouwe fanbase. Waar was de echte The Weeknd gebleven, de artiest die geen refreinen brengt, maar donkere, hypnotiserende muziek? Ze waren bang dat hun idool een nieuwe Bruno Mars zou worden, de Michael Jackson van de 21e eeuw. Hun hoop entte zich op Tesfaye’s volgende project, de plaat die hij in 2016 zou droppen. ‘Starboy’ heet dat ondertussen net verschenen album: zal The Weeknd de draad van vroeger oppikken, of verder richting Neverland Ranch schrijden?

 

 

Reïncarnatie bij de kapper

The Weeknd’s muziek is uitermate complex en gelaagd. Zijn videoclips zitten boordevol obscure verwijzingen en symboliek, zijn teksten liggen wagenwijd open voor vrije interpretaties. Wat betékent het allemaal, in godsnaam? Aan Tesfaye moet je het niet vragen: hij geeft nauwelijks interviews en wil er zeker niet zeggen ‘wat hij bedoeld heeft’. Hij creëert ruimte voor interpretatie, dubbelzinnigheden, mysteries. En dat is de bottom line van boeiende kunst.

Wat Tesfaye nog aantrekkelijker maakt, is dat hij zijn publiek doet nadenken over het verhouding tussen artiest en persoon. Een beetje zoals Tyler the Creator die in zijn trilogie ‘Bastard’-‘Goblin’-‘Wolf’ met alter ego’s speelt, of zoals Frank Ocean die in de ik-persoon zingt, maar duidelijk een personage creëert, en niet als Frank Ocean als dusdanig zingt. The Weeknd werkt ook op die manier, maar lijkt nu nog een stapje verder te gaan. Hoe? Het klinkt banaal, maar dat is het niet: Tesfaye knipte zijn emblematische haar.

In het hierboven geciteerde interview heeft Tesfaye het over zijn volgende album: “All I do is make music. I’m thinking about music right now. How do I reinvent myself, of course.” Tesfaye is zich voortdurend bewust van de spanning tussen zichzelf als persoon en zichzelf als artistiek subject. Hoe vind ik mezelf opnieuw uit? Hoe word ik herboren? In een vorig stuk op Chase analyseerden we al enkele vorige video’s van The Weeknd, waarin hij (een deel van) zichzelf begraaft, waar hij als een feniks uit zijn as herrijst. Opvallend: net na zijn opmerkingen over ‘reinvention’ in het interview, merkt Tesfaye snel op: “I’m not cutting my hair though”.
 

 

NOV 25th

Een foto die is geplaatst door The Weeknd (@theweeknd) op


In aanloop naar zijn nieuwe plaat was de popwereld in shock: The Weeknd (of was het Abel Tesfaye?) had zijn emblematische haardos geknipt. The Weeknd’s lokken waren zo onlosmakelijk deel van zijn imago dat hij in zekere zin zijn haar was geworden – een beetje zoals bij Samson, de bijbelse koning. Bij de kapper doodde Tesfaye een stukje van zichzelf. Tegelijkertijd pleegde hij ook online zelfmoord: Tesfaye verwijderde zijn instagramaccount ‘abelxo’ en creëerde prompt een nieuw profiel, onder de naam…‘theweeknd’. Zijn eerste post was duidelijk en dodelijk: “r.i.p. @abelxo”. Het onderscheid tussen Abel en The Weeknd is zo niet alleen vervaagd, neen, Abel is dood, en The Weeknd slorpt de hele identiteit van Tesfaye op.

 

De videoclip bij de titeltrack van zijn album bevestigt dat: een kortgewiekte The Weeknd vermoordt zijn oude zelf (mét emblematische snit) en slaat zijn vroegere muziek aan gort (zie nogmaals onze vorige analyse). Als historische persoon bestáát Abel gewoonweg niet meer: zijn artistiek alter ego heeft hem verdrongen, niet alleen binnen zijn muziek, maar ook in het echte leven en op Instagram. “Look what you’ve done / I’m a motherfucking starboy”: ja, Tesfaye is een ster geworden, maar op weg naar de roem heeft hij zichzelf verloren.

Net als bij de bijbelse Samson zat de kracht van Tesfaye ‘m in de haren. Maar in tegenstelling tot Samson gaat Abel niet definitief dood. Hij reïncarneert, een voorrecht dat in de bijbel enkel aan Jezus is voorbehouden. Ook dat is een ‘Starboy’ zijn: de hemel bestormen en hybris plegen. In ruil verkoop je een stuk van jezelf aan de duivel: je bloedeigen ziel.

 

Cruisen met Michael

The Weeknd stapt in een flitsende auto met een zwart katje dat ineens in een panter metamorfoseert. Waar kennen we die nu weer van?
 


Inderdaad: Michael Jackson. In zijn ‘Black or White’ verandert MJ zelf in een zwarte panter, en die krijgt nu het voorrecht om naast een herboren en fris geknipte The Weeknd in een sportwagen te kruipen. Met andere woorden: The Weeknd (niét Abel Tesfaye, want die bestaat niet meer!) gaat op reis met Michael Jackson. De dood, voor The Weeknd, is tijdelijk.

En zo heeft The Weeknd gedaan wat hij beloofde: zichzelf heruitvinden. Hij heeft komaf gemaakt met zijn oudere zelf, zowel muzikaal als persoonlijk, en kan nu als herboren artiest experimenteren met Michael Jackson’s invloeden. De vier singles voor zijn nieuwe plaat klinken alvast anders dan zijn oudere nummers. Vooral in het vorige week gedropte ‘I Feel It Coming’ (luisteren via Spotify) voelen we de MJ-panter naast The Weeknd zitten, maar ook in ‘Starboy’ is Jacksons gedans en gehijg nooit ver weg.

Dat er nu een bende zelfverklaarde echte fans zal lopen zaniken dat ze de ‘echte’ The Weeknd missen, laat naar zich raden. Laat het de pret vooral niet bederven. Bij The Weeknd wordt het telkens nieuw, telkens anders, en telkens uitdagend voor de luisteraar. Als je dertig jaar aan onveranderlijke muziek wil horen, word je maar fan van Clouseau of Green Day. Dit is The Weeknd. The Weeknd communiceert in symbolen, The Weeknd evolueert. En Abel Tesfaye? Die is dood.



All new articles