Wordt filmpiraterij binnenkort écht een misdrijf?

De filmindustrie kampt, net als de muziekindustrie, al decennia met moeilijkheden. Die laatste probeert meer en meer haar draai te vinden in de (ondertussen al niet meer zo nieuwe) digitale wereld. Maar op vlak van films en series heerst er nog steeds heel wat onduidelijkheid. Hoe kan de (Belgische) filmindustrie opboksen tegen illegale streaming, zoals Popcorn Time, of illegale torrents?

 

Filmindustrie in de problemen?

De berichten lijken op het eerste zicht soms wat tegenstrijdig. Er zijn natuurlijk heel wat filmsuccessen. Denk maar aan een enorme kaskraker zoals de nieuwe 'Star Wars'. We hebben het hier dan over gigantische Hollywood-blockbusters, maar niet alle producties kunnen rekenen op een dergelijke hype, winsten uit franchise en marketingcampagnes.

 

 

Voor kleinere spelers en verdelers van indiefilms liggen de kaarten tegenwoordig wel anders. Vorig jaar moest distributiehuis A-Film, die onder andere 'Lord Of The Rings' bij ons in de zalen bracht, al de boeken toedoen. En onlangs slaakte Lumière, distributeur van onder andere 'Boyhood', nog een noodkreet. Het aantal films dat het bedrijf in de zalen brengt, zal immers dalen van eenentwintig naar zes.

Het is de afgelopen jaren meerdere malen gebleken dat films die het internationaal  goed doen simpelweg niet tot bij ons geraken. Zo bracht Universal Pictures de film 'Ex Machina' (met Oscar Isaac en Alicia Vikander) nooit uit in de Belgische zalen, nochtans een Oscarwinnaar! Ook 'Dope', met onder andere A$AP Rocky, kregen wij hier nooit in de bioscoop te zien. Het brengt er simpelweg niet genoeg op om winstgevend te zijn. De concurrentie is uiteraard enorm groot, maar misschien is dit ook niet de enige verklaring.

 

 

Daenerys vs. de piraten

Ook op series hebben illegaal downloaden en streamen een grote invloed. In seizoen zes van 'Game of Thrones' kost de productie van één aflevering zo'n tien miljoen dollar. Vooral door de hoge kost van CGI (Computer Generated Imagery) voor de draken van Daenerys, de White Walkers… die een steeds grotere rol spelen in het verhaal. De voorbije seizoenen moesten de producers bijna op hun knieën smeken bij hun producent HBO om het nodige budget te krijgen. Een dergelijke som is voor een serie niet uitzonderlijk. Ter vergelijking: één aflevering van 'Friends' kostte meer dan een decennium geleden in hun laatste seizoen ook tien miljoen dollar, zonder CGI (dit kwam vooral doordat ieder lid van de cast 1 miljoen dollar kreeg per aflevering).

Dit mag verrassen voor misschien wel dé populairste serie van de afgelopen jaren. GoT kan dan weer de prijs wegkapen voor meest gedownloade serie van de afgelopen jaren. De serie wordt daarnaast steeds meer op legale manier bekeken, waardoor HBO ondertussen die tien miljoen dollar per aflevering wel kwijt kan. Maar bedenk eens wat ze zouden kunnen doen, mocht HBO de inkomsten krijgen van het aantal keer dat hun afleveringen daadwerkelijk worden bekeken?

 

 

Hoe moet het nu verder? 

De filmindustrie heeft in haar meer dan 110-jarig bestaan al heel wat stormen overwonnen. De vraag is echter hoe deze industrie zich vandaag kan inpassen in de digitale wereld? Lumière legt immers het probleem bij de ineengezakte markt van dvd en blu-ray die niet gecompenseerd wordt door de verkoop en verhuur bij Video on Demand. Dat het einde van de dvd er zat aan te komen was te verwachten, maar dat VOD hierdoor geen opgang maakt, roept toch vragen op. 

“Piraterij is een misdrijf.” Of toch niet helemaal? Zo stelt Lumière dat er in België een gedoogbeleid is tegen deze digitale vorm van diefstal. Er zijn online inderdaad een aantal stemmen te vinden die illegale downloads verdedigen. Het is vreemd dat deze vorm van diefstal eigenlijk oogluikend wordt toegestaan.

 

Netflix en andere VOD

Het heeft misschien wat (te) lang geduurd, maar er zijn vandaag zeker alternatieven voor dvd. Netflix doet het ook bij ons goed, al is een vaak gehoorde kritiek het soms wat beperkte aanbod in vergelijking met bijvoorbeeld de VS. Dat diensten zoals Netflix steeds belangrijkere spelers worden, mag duidelijk zijn. Zo krijgt Felix van Groeningen zijn 'Belgica' enkel een buitenlandse release op Netflix. Maar er zijn nog spelers op de VOD-markt: je kan bijvoorbeeld voor heel wat arthousefilms terecht op Universciné, en ook iTunes en Movie Max hebben een ruim aanbod.  

Ondanks deze verschillende aanbieders zijn heel wat films in België zeer moeilijk te vinden. De spelers die deze films aankopen, krijgen de rechten hiervoor maar voor beperkte tijd. Hierdoor kan het zijn dat je vandaag wel een film vindt op iTunes en morgen niet meer. Een van de problemen zou kunnen zijn dat deze verschillende spelers er juist voor zorgen dat je echt op zoek moet gaan naar een film. Daarnaast is er ook de vraag of wij als gebruiker wel bereid zijn om een abonnement (zoals nodig is bij Netflix) te nemen als we op een gezellige zaterdagavond gewoon een filmpje willen zien?

 

 

Aanpassen dan maar?

Deze veranderende markt dwingt ook heel wat cinema's zich aan te passen. Zo heeft Sphinx Cinema in Gent ook meer en meer aandacht voor "alternatieve content", naast het reguliere programma. Ze bekijken het ook van de andere kant en zien deze toename aan (illegale) downloads als een teken dat er nog steeds een enorme belangstelling is voor film. Het blijft natuurlijk een zoektocht om dit nadeel te neutraliseren of zelfs om te buigen tot een voordeel. Vanuit de industrie is de vraag naar een ander beleid groot. De eerste stappen lijken trouwens al gezet: filmdistributeurs Lumière, Studio 100, Belga Films, Imagine en Medialaan zitten sinds kort samen om te bespreken hoe ze dit probleem samen met de overheid kunnen tegengaan. 

Wordt piraterij écht een misdrijf? Gaan we binnenkort toch opnieuw betalen voor onze films en series?  Dat het allesbehalve een simpel vraagstuk is, mag wel duidelijk zijn. De hele film- en televisie-industrie zit duidelijk in een overgangsfase. Willen we blijven genieten van films en series, dan zal er wellicht iets moeten veranderen, want deze worden nu eenmaal niet gratis gemaakt. 



All new articles